Advieswijzer Ondernemen in een keten (versie 2016)

Besteedt u wel eens (een deel van) aangenomen werk uit aan een ander bedrijf? Dan wordt u aangemerkt als aannemer en kunt u aansprakelijk zijn voor de niet-betaalde loonheffingen van uw onderaannemers. Zorg dat u uw zaken goed heeft geregeld en beperk daarmee uw ketenaansprakelijkheid.

Keten

Als u (een deel van) het door u aangenomen werk uitbesteedt aan een onderaannemer, is het mogelijk dat deze onderaannemer dit op zijn beurt weer (deels) uitbesteedt aan een andere onderaannemer. Ook deze onderaannemer kan het werk weer verder uitbesteden. Op deze manier ontstaat een keten van aannemers en onderaannemers.

Ketenaansprakelijkheid houdt in dat als één onderaannemer zijn loonheffingen over het aangenomen werk niet betaalt, alle aannemers in de keten vóór hem hoofdelijk aansprakelijk zijn voor deze loonheffingen. U kunt dus aansprakelijk worden gesteld voor de niet-betaalde loonheffingen van alle onderaannemers. De keten van aansprakelijkheid eindigt namelijk pas bij de hoofdaannemer.

Let op! Een opdrachtgever kan nooit aansprakelijk zijn. Dit kan anders zijn als de opdrachtgever wordt aangemerkt als eigenbouwer, als sprake is van een opdrachtgever in de confectiesector of een koper van nog te vervaardigen kleding.

Aannemer en ketenaansprakelijkheid

De ketenaansprakelijkheid is alleen van toepassing als u wordt aangemerkt als aannemer. Hiervan is sneller sprake dan u wellicht denkt. Een aannemer is namelijk iedere natuurlijke of rechtspersoon die anders dan in dienstbetrekking een werk van stoffelijke aard uitvoert tegen een te betalen prijs.

Werk van stoffelijke aard

Voorbeelden van een werk van stoffelijke aard zijn het tot stand brengen van bouwwerken, de aanleg van wegen, het onderhoud van gebouwen en herstelwerkzaamheden van allerlei aard. Maar ook het verrichten van typewerk, het verpakken van zaken, het bewerken van producten van de landbouw, het vervaardigen van kleding en schoonmaakwerkzaamheden worden aangemerkt als werk van stoffelijke aard.

Tip: Werken of producten die met name door geestelijke of intellectuele arbeid ontstaan, worden niet aangemerkt als werk van stoffelijke aard. Denk daarbij aan werkzaamheden van architecten, musici, auteurs en adviseurs. Voor deze werken geldt de ketenaansprakelijkheid niet.

Werk buiten dienstbetrekking

Ook als de uitvoering van het werk plaatsvindt in een dienstverband met de opdrachtgever geldt de ketenaansprakelijkheid niet.

Werk tegen een te betalen prijs

De ketenaansprakelijkheid geldt daarnaast alleen als het werk wordt uitgevoerd tegen een te betalen prijs. Hiervan is al snel sprake. Werken tegen een te betalen prijs zijn namelijk niet alleen de aangenomen werken tegen een vooraf bepaalde prijs, maar ook de regieovereenkomsten waarbij achteraf de prijs wordt bepaald aan de hand van gebruikte materialen en gewerkte uren.

Geen ketenaansprakelijkheid

In de volgende gevallen geldt de ketenaansprakelijkheid niet:

  • Als blijkt dat het niet betalen van de loonheffing zowel niet aan uw onderaannemer of diens onderaannemer(s) als aan u te wijten is. Denk hierbij aan niet betalen door plotseling verslechterde economische omstandigheden of uitzonderlijk slechte weersomstandigheden. 
  • Als het werk geheel of voor meer dan 50% wordt verricht op de plaats waar de onderneming van uw onderaannemer gevestigd is. Deze uitzondering geldt niet als het gaat om werk in de confectiesector.
  • Als het uitgevoerde werk minder belangrijk is dan de daarbij gesloten koop-/verkoopovereenkomst van een bestaande zaak. Het minder belangrijk zijn, zal vaak blijken uit het geringe aandeel van het uitgevoerde werk in de koopprijs van de bestaande zaak.

Hoogte aansprakelijkheid

De ketenaansprakelijkheid geldt voor de loonheffingen. Hieronder vallen de loonbelasting, premies volksverzekeringen, premies werknemersverzekeringen en de inkomensafhankelijke bijdrage ZVW. Daarnaast kunt u aansprakelijk gesteld worden voor de verschuldigde kosten en rente. De Belastingdienst moet dan wel aantonen dat deze kosten en rente mede aan u te wijten zijn.

Let op! U kunt ook aansprakelijk gesteld worden voor het toegepaste anoniementarief.

U bent niet aansprakelijk voor de boete die in de naheffingsaanslag van uw onderaannemer is opgenomen.

Tip: In tegenstelling tot de inlenersaansprakelijkheid kent de ketenaansprakelijkheid geen aansprakelijkheid voor niet-betaalde omzetbelasting.

Beperk uw aansprakelijkheid

Als (onder)aannemer kunt u uw aansprakelijkheid beperken door een aantal maatregelen te treffen zoals het aanvragen van een verklaring betalingsgedrag, het opnemen van een kettingbeding, het registreren van de juiste gegevens en het storten op een G-rekening.

Aanvragen verklaring van betalingsgedrag

Uw onderaannemer kan de Belastingdienst vragen te verklaren dat hij alle loonheffingen heeft betaald. Deze verklaring geeft u als aannemer een beeld van de risico's die u loopt, maar geeft u over het algemeen geen vrijwaring voor de ketenaansprakelijkheid.

Opnemen kettingbeding

Neem, waar mogelijk, altijd een kettingbeding op in uw contract met uw onderaannemer, zodat uw onderaannemer het werk niet verder kan uitbesteden zonder uw toestemming.

Let op! Een kettingbeding geeft u zicht op het aantal onderaannemers in de keten en de risico’s die u daarbij loopt, maar geeft u geen vrijwaring voor de ketenaansprakelijkheid. 

Registratie van gegevens

Het komt zeer regelmatig voor dat de Belastingdienst de loonheffingen waarvoor u als aannemer aansprakelijk wordt gesteld, heeft vastgesteld met het anoniementarief. De aansprakelijkheid voor het anoniementarief wordt verminderd indien u de identiteit van de werknemer van uw onderaannemer en het loon per werknemer en per werk kunt aantonen, en u kunt aantonen dat de werknemers over een geldige verblijfs- of tewerkstellingsvergunning beschikken. U voldoet aan deze voorwaarden als u de volgende gegevens van elk ingeleend personeelslid registreert:

  • NAW-gegevens, geboortedatum, burgerservicenummer (BSN);
  • nationaliteit;
  • soort identiteitsbewijs, nummer en geldigheidsduur;
  • aanwezigheid van een A1-verklaring, verblijfsvergunning, tewerkstellingsvergunning, notificatie of VAR-verklaring inclusief nummer en geldigheidsduur;
  • NAW-gegevens onderaannemer;
  • een overzicht van de gewerkte uren.

Storten op G-rekening

Een G-rekening is een geblokkeerde rekening van de onderaannemer. U kunt uw aansprakelijkheid beperken door het deel van de factuur van uw onderaannemer dat bestemd is voor loonheffingen, te storten op de G-rekening. In de omschrijving bij uw storting vermeldt u het factuurnummer en eventuele andere identificatiegegevens van de factuur. Deze factuur moet aan de wettelijke eisen voldoen en het nummer of kenmerk van de overeenkomst, het tijdvak en de omschrijving of het kenmerk van het werk bevatten. Daarnaast moeten uit uw administratie direct de gegevens van de factuur, de onderaanneming en een manurenadministratie blijken. 
Als u aan de voorwaarden voldoet, wordt u als aannemer voor het gestorte bedrag niet meer aansprakelijk gesteld. U kunt nog wel aansprakelijk gesteld worden voor een eventueel restbedrag indien de loonheffingen hoger zijn dan uw storting.

Let op! Tot 1 januari 2016 kon u uw aansprakelijkheid ook beperken door een deel van de factuur dat bestemd is voor loonheffingen rechtstreeks te storten op rekening van de Belastingdienst. Vanaf 1 januari 2016 is het echter niet meer mogelijk om rechtstreeks te storten.

Wet aanpak schijnconstructies

De Wet aanpak schijnconstructies (WAS) gaat uitbuiting en onderbetaling van werknemers en oneerlijke concurrentie tegen. Eén van de maatregelen van de WAS is dat een werknemer van een onderaannemer vanaf 1 juli 2015 de aannemer hoofdelijk aansprakelijk kan stellen als de onderaannemer het loon niet (volledig) aan de werknemer betaalt.

Let op! Dit betreft een ketenaansprakelijkheid. Dit betekent dat de werknemer ook de opvolgende aannemer aansprakelijk kan stellen, net zo lang tot het eind van de keten bereikt is. 

De rechter oordeelt of u als aannemer aansprakelijk bent voor het betalen van het achterstallig loon. U kunt een aantal maatregelen nemen om te controleren of u met betrouwbare bedrijven samenwerkt. Denk daarbij bijvoorbeeld aan:

  • Controleer de inschrijving bij de Kamer van Koophandel.
  • Beoordeel de keurmerken van het bedrijf (zoals bijvoorbeeld de VCA-certificering in de bouw).
  • Beoordeel of de loonbelasting tijdig wordt betaald (vraag bijvoorbeeld om een verklaring betalingsgedrag).
  • Beoordeel of sprake is van een eerlijke prijs. Een te lage prijs moet ergens gecompenseerd worden en mogelijk betaalt u daar zelf later de prijs voor als u aansprakelijk gesteld wordt voor het achterstallige loon van de werknemer.
  • Zorg voor een goed contract met duidelijke afspraken over arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden en leg de verplichting op om deze voorwaarden ook te laten gelden voor bedrijven verderop in de keten.

Let op! Met de voorgaande maatregelen zal een rechter eerder geneigd zijn om u niet aansprakelijk te stellen. De maatregelen bieden echter geen vrijwaring. Blijf daarom altijd alert en grijp in als u vermoedt dat de onderaannemer zijn werknemer niet meer (volledig) betaalt.

De ketenaansprakelijkheid geldt alleen voor opdrachtgevers die handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf. Een particulier kan dus niet met ketenaansprakelijkheid te maken krijgen.

Tot slot

De ketenaansprakelijkheid kan grote financiële gevolgen voor uw onderneming hebben. In deze advieswijzer zijn we nader ingegaan op de mogelijkheden om uw aansprakelijkheid zo veel mogelijk te beperken. Neem voor meer informatie contact met ons op.

werknemer werk aansprakelijk aansprakelijkheid loonheffingen aannemer onderaannemer keten ketenaansprakelijkheid prijs

11-03-2016 | 00:00 | SRA
Deel via:

Blijf op de hoogte, geef je op voor onze maandelijkse nieuwsbrief


Of volg ons via LinkedIn/Twitter

  

Zoeken in nieuwsbank